Chảy máu cam là tình trạng khá phổ biến, có thể xảy ra ở cả trẻ em và người lớn. Hiện tượng này thường xuất phát từ các mạch máu nhỏ bên trong niêm mạc mũi bị tổn thương do thời tiết khô hanh, ngoáy mũi, hắt hơi mạnh hoặc va chạm. Phần lớn trường hợp không quá nguy hiểm và có thể xử lý tại nhà nếu thực hiện đúng cách. Tuy nhiên, chảy máu cam kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường có thể cần được thăm khám y tế.

Vậy chảy máu cam nên làm gì để cầm máu nhanh chóng và hạn chế biến chứng? Bài viết dưới đây Theartistifier.com sẽ hướng dẫn cách sơ cứu đúng, giải đáp thắc mắc về thời gian chảy máu cam và giúp bạn nhận biết những trường hợp cần đến cơ sở y tế.

Chảy máu cam là gì?

Chảy máu cam còn gọi là chảy máu mũi, là tình trạng máu thoát ra từ một hoặc hai bên lỗ mũi do các mạch máu trong niêm mạc mũi bị vỡ hoặc tổn thương. Đây là hiện tượng thường gặp vì niêm mạc mũi có nhiều mạch máu nhỏ nằm gần bề mặt, dễ bị ảnh hưởng bởi các tác động từ môi trường và sinh hoạt hằng ngày.

Chảy máu cam thường được chia thành hai dạng chính. Chảy máu mũi trước là dạng phổ biến nhất, thường bắt nguồn từ các mạch máu ở phần trước vách ngăn mũi. Lượng máu thường không quá lớn và dễ kiểm soát bằng cách sơ cứu đúng.

Trong khi đó, chảy máu mũi sau xuất phát từ các mạch máu nằm sâu hơn bên trong mũi. Tình trạng này ít gặp hơn nhưng có thể gây chảy máu nhiều, máu chảy xuống họng và khó cầm hơn. Người bệnh, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền, cần được đánh giá y tế khi nghi ngờ chảy máu mũi sau.

Chảy máu cam nên làm gì để cầm máu nhanh chóng?

Chảy máu cam nên làm gì? Khi bị chảy máu cam, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, ngồi đúng tư thế và tạo áp lực liên tục lên phần mềm của mũi. Việc xử lý đúng ngay từ đầu giúp giảm lượng máu mất đi và hạn chế máu chảy xuống họng.

Ngồi thẳng người và hơi cúi đầu về phía trước

Ngay khi phát hiện chảy máu cam, hãy ngồi thẳng trên ghế hoặc ở nơi an toàn, sau đó hơi cúi đầu về phía trước. Tư thế này giúp máu chảy ra ngoài thay vì chảy ngược xuống họng, từ đó hạn chế nguy cơ buồn nôn, nôn ói hoặc hít phải máu.

Không nên ngửa đầu ra sau hoặc nằm ngửa khi đang chảy máu cam. Đây là sai lầm khá phổ biến vì nhiều người nghĩ rằng tư thế này sẽ ngăn máu chảy ra ngoài. Trên thực tế, máu có thể chảy xuống họng, khiến việc theo dõi lượng máu mất trở nên khó khăn hơn.

Nếu cảm thấy chóng mặt hoặc yếu người, hãy nhờ người khác hỗ trợ để tránh té ngã.

Dùng ngón tay bóp chặt phần mềm của mũi

Sau khi ngồi đúng tư thế, dùng ngón cái và ngón trỏ bóp chặt phần mềm của hai bên cánh mũi, ngay phía dưới phần xương cứng của sống mũi. Hãy thở bằng miệng trong lúc thực hiện.

Duy trì lực ép liên tục trong 10–15 phút theo đồng hồ, không thả tay ra giữa chừng để kiểm tra máu đã ngừng chảy hay chưa. Việc liên tục bỏ tay ra có thể làm bong cục máu đông mới hình thành và khiến máu tiếp tục chảy. Nếu sau lần ép đầu tiên máu vẫn chảy, hãy tiếp tục ép đúng cách trong khi chuẩn bị tìm kiếm sự hỗ trợ y tế nếu cần. Khi máu chảy nhiều, gây khó thở hoặc khiến người bệnh choáng váng, không nên trì hoãn việc cấp cứu để tiếp tục tự xử lý tại nhà.

Nhổ máu trong miệng ra thay vì nuốt xuống

Trong quá trình sơ cứu, một ít máu có thể chảy xuống họng. Hãy cúi người về phía trước và nhổ máu ra ngoài nếu có thể, tránh cố nuốt máu. Nuốt nhiều máu có thể gây buồn nôn, kích thích dạ dày và nôn ói. Đối với trẻ nhỏ, người chăm sóc cần quan sát sát sao để bảo đảm trẻ không bị sặc hoặc gặp khó khăn khi thở.

Không nhét giấy hoặc vật dụng sâu vào mũi

Không nên nhét khăn giấy, bông gòn hoặc các vật dụng khác sâu vào lỗ mũi để cố gắng cầm máu. Khi lấy chúng ra, cục máu đông có thể bị bong, khiến máu chảy trở lại. Vật liệu không phù hợp cũng có thể gây kích ứng hoặc làm tổn thương niêm mạc mũi. Nếu cần lau máu, chỉ nên lau nhẹ phần bên ngoài mũi. Trong trường hợp chảy máu nhiều hoặc không thể cầm máu, việc đặt vật liệu cầm máu chuyên dụng cần được thực hiện bởi nhân viên y tế khi thích hợp.

Chảy máu cam bao lâu thì hết?

Chảy máu cam bao lâu thì hết phụ thuộc vào vị trí mạch máu bị tổn thương, nguyên nhân gây chảy máu, lượng máu mất và cách sơ cứu. Phần lớn trường hợp chảy máu mũi nhẹ có thể tự ngừng hoặc ngừng sau khi ép mũi đúng cách.

Ở người bị chảy máu mũi trước do niêm mạc khô hoặc va chạm nhẹ, máu thường ngừng chảy trong khoảng vài phút đến 10–15 phút nếu ép mũi liên tục và đúng vị trí.

Nếu máu vẫn chảy sau 10–15 phút ép mũi liên tục, bạn cần tìm kiếm sự trợ giúp y tế khẩn cấp, đặc biệt khi lượng máu nhiều hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường. Không nên chờ quá lâu để thử nhiều mẹo dân gian khác nhau

Cách xử lý khi bị chảy máu cam tại nhà

Cách xử lý khi bị chảy máu cam tại nhà cần tập trung vào việc cầm máu, hạn chế tổn thương niêm mạc mũi và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Nếu lượng máu ít, người bệnh vẫn tỉnh táo, không khó thở và không có chấn thương nghiêm trọng, bạn có thể sơ cứu theo hướng dẫn dưới đây.

Chườm lạnh đúng cách

Bạn có thể dùng túi chườm lạnh hoặc đá được bọc trong khăn mềm, đặt nhẹ lên sống mũi trong khi vẫn bóp chặt phần mềm của mũi. Không áp đá trực tiếp lên da vì có thể gây kích ứng hoặc tổn thương do lạnh. Tuy nhiên, chườm lạnh chỉ là biện pháp hỗ trợ, chưa có bằng chứng mạnh cho thấy phương pháp này giúp cầm máu hiệu quả hơn việc ép mũi đúng cách. Vì vậy, không nên bỏ tay khỏi mũi để chườm lạnh thay cho thao tác sơ cứu chính.

Nghỉ ngơi sau khi máu đã ngừng chảy

Khi máu ngừng chảy, hãy tiếp tục ngồi nghỉ và tránh các hoạt động làm tăng áp lực lên vùng mũi. Trong ít nhất 24 giờ đầu, nên hạn chế cúi người quá thấp, nâng vật nặng, tập thể dục cường độ cao, uống đồ uống quá nóng và sử dụng rượu bia.

Không ngoáy mũi, bóc vảy máu hoặc xì mũi mạnh vì những hành động này có thể làm tổn thương vị trí đang lành và gây chảy máu trở lại.

Giữ độ ẩm cho niêm mạc mũi

Nếu nguyên nhân chảy máu liên quan đến không khí khô, điều hòa hoặc niêm mạc mũi dễ kích ứng, bạn có thể cân nhắc sử dụng nước muối sinh lý dạng xịt để làm ẩm mũi sau khi máu đã cầm hẳn. Máy tạo độ ẩm cũng có thể hữu ích khi phòng ngủ quá khô.

Không tự ý bôi các loại tinh dầu, thuốc mỡ hoặc đưa vật dụng vào sâu trong mũi. Nếu tình trạng khô mũi kéo dài hoặc chảy máu tái diễn, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về sản phẩm phù hợp.

Nguyên nhân nào khiến bạn bị chảy máu cam?

Chảy máu cam có thể xuất hiện đột ngột mà không có dấu hiệu báo trước. Việc xác định nguyên nhân giúp lựa chọn biện pháp phòng ngừa phù hợp và phát hiện những vấn đề cần được điều trị.

Niêm mạc mũi khô hoặc bị kích ứng

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp. Khi thời tiết hanh khô, nhiệt độ thay đổi hoặc thường xuyên ở trong phòng điều hòa, niêm mạc mũi có thể mất độ ẩm, hình thành vết nứt nhỏ và dễ chảy máu. Ngoài ra, viêm mũi dị ứng, cảm lạnh, hắt hơi liên tục và việc sử dụng một số loại thuốc xịt mũi không đúng hướng dẫn cũng có thể khiến niêm mạc bị kích ứng.

Thói quen ngoáy mũi hoặc xì mũi mạnh

Ngoáy mũi bằng móng tay, cọ xát vùng mũi hoặc xì mũi quá mạnh có thể làm vỡ các mạch máu nhỏ. Trẻ em thường gặp tình trạng này do vô tình làm xước niêm mạc khi ngoáy mũi. Để hạn chế nguy cơ, hãy giữ móng tay sạch và ngắn, hướng dẫn trẻ không đưa ngón tay vào mũi, đồng thời làm sạch dịch mũi nhẹ nhàng thay vì cố xì mạnh.

Chấn thương vùng mũi

Va đập khi chơi thể thao, té ngã, tai nạn hoặc tác động trực tiếp vào mặt đều có thể gây chảy máu mũi. Nếu chảy máu sau một chấn thương mạnh, đặc biệt khi đi kèm biến dạng mũi, đau dữ dội, đau đầu, nôn ói hoặc rối loạn ý thức, cần được đánh giá y tế ngay. Không nên cho rằng mọi trường hợp chảy máu sau va chạm đều là tổn thương nhẹ.

Bệnh lý và thuốc ảnh hưởng đến đông máu

Một số người bị chảy máu cam thường xuyên do rối loạn đông máu, giảm tiểu cầu hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Thuốc chống đông và một số thuốc có ảnh hưởng đến quá trình đông máu cũng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Tăng huyết áp có thể là vấn đề cần đánh giá ở người chảy máu cam, nhưng không nên mặc định rằng đây là nguyên nhân trực tiếp của mọi trường hợp. Nếu tình trạng tái phát, hãy trao đổi với bác sĩ về tiền sử bệnh và các loại thuốc đang sử dụng.

Kết luận

Hiểu rõ chảy máu cam nên làm gì sẽ giúp bạn chủ động sơ cứu đúng cách và hạn chế những rủi ro không cần thiết. Khi bị chảy máu cam, hãy ngồi thẳng, hơi cúi đầu về phía trước, bóp chặt phần mềm của mũi liên tục trong 10–15 phút và thở bằng miệng. Không ngửa đầu ra sau, không nhét giấy sâu vào mũi và tránh làm bong cục máu đông sau khi máu đã ngừng chảy.

Nếu máu chảy nhiều, không cầm sau khi ép mũi đúng cách, xuất hiện sau chấn thương hoặc đi kèm khó thở, chóng mặt, hãy tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay. Đối với tình trạng tái phát thường xuyên, việc thăm khám giúp xác định nguyên nhân và xây dựng phương án phòng ngừa phù hợp.